Columns

Lentekriebels op de dierenartsenpraktijk

Maart 2019

Het is mij een eer en genoegen een term uit onze dierenartsenpraktijk te lanceren: ‘de schapentijd’. En hij is begonnen!
Wat betekent dit voor u? Texelse weiden vol dartelende lammetjes! Ultiem lentegevoel! Vrolijkheid! Vertedering!
Wat betekent dit voor ons? Veel spoedgevallen, weinig nachtrust, méér diensten, dagelijks vruchtwaterparfum, maar absoluut ook lentegevoel, vrolijkheid en vertedering!

Schapenwerk komt overal tussendoor. Vaak met voorrang, want tja, een bevallend schaap wacht niet. Dat maakt werkdagen gezellig druk, verrassend en soms een tikkeltje chaotisch! Van natuurlijke bevallingen, keizersnedes en verhelpen van vagina- en baarmoederprolapsen bij schapen, tot het operatief herstellen van lies- en navelbreuken bij pasgeboren lammetjes, en voorkómen en behandelen van allerlei ziekten; we doen het allemaal. Zelfs onze bikkels van assistentes hebben nu weekenddiensten, zodat ieder schaap en lam steeds met eigen, perfect schone, gesteriliseerde instrumenten kan worden behandeld!

Nu moet ik zeggen: de schapentijd is niet meer wat het geweest is. Uit overleveringen van ‘vroeger’, weet ik namelijk: lammetjes waren vroeger erg groot, schapenbekkens erg krap, dus het aantal keizersnedes: erg veel! Was je nét op dreef met je huisdierenspreekuur, moest er een schaap worden geopereerd! Stond je nét lekker koeien te vaccineren, moest er een schaap worden geopereerd! Begon je nét een schaap te opereren, moest er nóg een schaap worden geopereerd!

Anno 2019 zijn schapen ruimer geschapen, waardoor het aantal keizersnedes flink is afgenomen. Maar grote lammetjes in een te kleine moeder is niet de enige reden waarom wij als dierenartsen vandaag de dag keizersnedes doen. Als voorbeeld dit verhaal, voor wie er tegen kan:

Schapen doen niet aan zwangerschapsgym en leren niet wanneer ze wel of niet moeten persen. Soms is een drachtig schaap zo ontzettend dik, dat lammetjes deels in het bekken van het schaap zakken. Dat voelt voor het schaap alsof zij hard moet persen, ook al is haar bevalling nog (lang) niet begonnen. Dus perst zij vol overgave!  Niet heel handig, want de uitgang is dan nog gesloten. Door het persen worden lammetjes nóg verder in het bekken geduwd, wat alles erger maakt. Sommige schapen persen zelfs zó hard, dat het binnenste van hun vagina als een grote bal naar buiten stulpt. Zo’n schaap heet een ‘lijfbieder’. Als het persen niet stopt, kan de vaginawand ontstoken raken of zelfs scheuren, waardoor ingewanden van het schaap naar buiten rollen en zij sterft. De kunst is, om die ellende voor te zijn.
Laatst was ik bij zo’n ‘lijfbieder’ met een kogelronde buik, die al dagen non-stop perste. De veehouder wist dat ze over een paar dagen uitgerekend was. We hadden het schaap daarom een injectie gegeven om een natuurlijke geboorte te vervroegen, maar na anderhalve dag was er nog steeds geen teken van bevallen en ging het persen onverminderd door. Afwachten betekende een steeds groter risico op complicaties. Samen met de veehouder besloot ik daarom een geplande keizersnede uit te voeren, om het schaap te verlossen van haar zware vracht. Er werden drie prachtige grote levende lammeren geboren. Direct na de ingreep was het schaap gestopt met persen en druk in de weer met haar kroost. Moeder en lammeren maken het inmiddels supergoed!

Eindresultaat? Ultiem lentegevoel, vrolijkheid en vertedering!

Dierenarts Alexandra Bogerman

(G)een bloemetje voor Chickie

Januari 2019

Zal ik u eens een geheimpje vertellen? Wanneer ’s avonds laat, ’s ochtends vroeg of (het allerergst als u ‘t mij vraagt) in het holst van de nacht de telefoon rinkelt, vergeet ik waarom ik ook alweer dierenarts wilde worden. De doorsnee dierenarts denkt op zulke momenten niet: “kassa!”, of “dit is een sprookjesachtig, heldhaftig beroep!”. Nee, wij mijmeren iets in de trant van “kon ik maar in bed blijven dromen….”. Dat moment van verlangen naar nachtrust, duurt slechts 1 minuut. Daarná kom ik in actie, want het moet gezegd worden: niemand belt ons wakker voor niks!

Tijdens één van mijn dromen, belde de verontruste eigenaresse van “Chickie” mij wakker. Chickie, een poes, was eerder die dag geweest wegens plotseling heftig braken. Haar buik was die middag op de röntgenfoto gezet. Dat gebeurt natuurlijk niet standaad bij ieder brakend dier, maar vanwege de heftigheid van het overgeven bij Chickie, onderzochten wij of zij misschien een vreemd voorwerp had gegeten. De röngenfoto liet geen afwijkingen zien en daarom kreeg Chickie speciaal lichtverteerbaar voer en medicijnen tegen misselijkheid, waarvan de meeste patiënten supersnel opknappen.

Maar thuis ging deze poes achteruit. Zij trilde en kreeg aanvallen waarbij ze schreeuwend rondrende en ineens stopte met verstijfde poten. Ook had ze abnormaal veel dorst. En zo belandde Chickie opnieuw op de behandeltafel. Ze was inmiddels verkrampt en kon niet meer staan. De verschijnselen die ik vaststelde, leken sterk op een vergiftiging.
Maar waardoor? Geen idee.
De eigenaren herinnerden zich dat zij plantenstukjes in Chickie’s braaksel hadden gevonden.
Maar welk soort? Geen idee.

Ik nam de zieke poes op en deed bloedonderzoek om meer aanknopingspunten te krijgen. Na een kwartier liet de uitslag zien dat Chickie’s nieren flink beschadigd waren. Dit wekte mijn vermoeden dat Chickie misschien aan een lelie had geknaagd. Lelies zijn enorm giftig voor katten en maken hun nieren kapot. Chickie’s symptomen pasten precies bij zo’n lelievergiftiging. Ik deed navraag bij de eigenaren en jawel: zij hadden sinds kort een lelieboeket. Nu wisten we waartegen we vochten! De behandeling zou intensief worden en de afloop onzeker, maar we gingen ervoor!

Ik diende medicijnen en infusen toe en zag haar langzaam iets opknappen. De volgende ochtend was spannend: konden haar nieren nog urine maken? Hoera! Een grote plas in de kattenbak! Chickie werd twee dagen intern behandeld, waarbij haar bloed- en urinewaarden nauwlettend gecontroleerd werden. Ze kreeg elke dag ziekenbezoek van haar baasjes, waarvan ze zichtbaar genoot, en knapte volledig op.
Toen Chickie weer naar huis mocht, vertelde de blije eigenaresse ons dat zij Chickie jaren terug geadopteerd had, kort voordat haar zus overleed. Dat Chickie nu weer gezond was en het tenauwernood had gered, noemde zij haar kerstkadootje.

En zeg nu zelf: wat is mooier voor een dierenarts? Een nachtje in bed dromen? Of op de werkvloer een nachtmerrie omtoveren tot een sprookje

Dierenarts Alexandra Bogerman

Ouderdom, met of zonder gebreken?

Februari 2019

Deze maand vier ik mijn dertig-jarig bestaan. Dertig! Ik móét bekennen dat ik in de aanloop naar deze mijlpaal, nét iets vaker mijn hoofd afspeur naar opkomende kraaienpootjes en muisgrijze haren.
Misschien is uw dertigste verjaardag allang voorbij en denkt u:
“Kind, je bent jong, waar zeur je over….
Rimpels?!
Grijs kapsel?!
Dat hoort gewoon bij ouder worden!” .
Klopt. Dát wel.

Ik zou me natuurlijk veel méér zorgen maken als ik naast rimpels en grijs haar óók tijdens het wandelen door mijn benen zakte. Of als ik ineens heel dun werd, zonder dieet. Of alle dagen in mijn broek plaste, bah! Of een hele rij rotte tanden in mijn mond kreeg! Dát is niet persé normaal als je ouder wordt.

Het gekke is: voor onze huisdieren denken veel mensen vaak van wél.

Regelmatig komen mijn collega’s en ik deze gezondheidsproblemen tegen. Maar het maakt voor onze honden en katten soms nogal verschil of je drie jaar bent of tien!
Loopt de kat van drie kreupel, dan geeft men graag pijnstilling, maar is de tienjarige kat mank van artrose dan is hij “krakkemikkig”.
Wordt de driejarige hond graatmager, dan bezoekt men de dierenarts, maar is diezelfde hond tien jaar dan “zal het de ouderdom wel zijn”.
Plast de kat van drie jaar plots op gekke plekken in huis, dan vraagt men de dierenarts om raad, maar een kat van tien jaar die naast de bak plast, wordt vaak als “seniel” bestempeld.
Dikwijls zijn deze “ouderdomskwaaltjes” gelukkig prima op te lossen of te verzachten!

Zo ook de gebitsproblemen. Wist u dat 80 procent van alle honden en katten van drie jaar en ouder een gebitsprobleem heeft?  En belangrijker: dat je als baasje niks of amper iets merkt, totdat het heel erg is?  
Huisdieren zijn bikkels. Rottende kiezen, en het enige wat u opvalt is dat uw dier de harde brokken overslaat of doorslikt en liever blikvoer eet. Vuurrood ontstoken tandvlees, en het enige wat u opvalt is een stinkende adem. Tegen de tijd dat dieren onophoudelijk kwijlen of voer uit hun mond laten vallen, is het duidelijk dat zij last van hun bek hebben, maar lang daarvóór hebben dieren al veel ongemak en pijn ervaren.
Wanneer uw huisdier komt voor de jaarlijkse vaccinatie, doen we altijd een uitgebreid lichamelijk onderzoek, inclusief inspectie van de bek. Zien wij afwijkingen, dan bespreken wij met u hoe wij uw huisdier kunnen helpen en ook wat u zelf kunt doen om bijvoorbeeld tandsteen en ontstoken tandvlees te voorkomen. Dagelijks voeren wij gebitsbehandelingen uit bij huisdieren, waarbij tandsteen wordt verwijderd en indien nodig tanden en kiezen worden getrokken. Dit gebeurt onder narcose. Meestal horen wij naderhand van eigenaren dat hun huisdier zoveel vrolijker lijkt nadat hij verlost is van zijn rotte kiezen en zeer tandvlees!

In februari, de maand van de gebitsverzoring, wordt landelijk extra aandacht besteed aan gebitsproblemen bij honden en katten. Twijfelt u over het gebit van uw dier? Deze hele maand kunt u iedere werkdag tussen 10:30 -11:30 uur op afspraak bij ons terecht voor vrijblijvende tips over gebitsverzorging en een gratis gebitscontrole bij uw hond of kat door één van onze paraveterinairen. U bent van harte welkom!  

Dierenarts Alexandra Bogerman